فشار روانی (استرس) و افسردگی بالینی ناشی از محیط کار
در این جا باید پرسید كه آیا هرچه بیشتر كار می كنیم، كمتر لذت می بریم؟
امكان دارد شغلها، منبع ناخوشی باشند. امروزه دو عامل فشار روانی (استرس) و افسردگی بالینی، محل كار را «خلل پذیر» می سازند. به موجب بررسی پیمایشی كه توسط جامعه كارشناسان مدد كار كارمندان (ایی ای پی ای) صورت گرفت، معلوم شد كه فشار روحی و افسردگی بالینی به ترتیب دومین و سومین مشكل بسیار مهم محل كار، البتــه بعد از بحران خانوادگی، محسوب می گردد. برآورد شده است كه هر ساله در ایالات متحده بر اثر كاهش بازدهی، كارگریزی و مرگ نابهنگام، میلیاردها دلار به هدر می رود.
پنجاه درصد تلفات جانی ناشی از ده علت عمــده ی مــرگ و میـر در ایالات متحده را می توان به عوامل رفتاری، از آن جمله فشار روانی نسبت داد.
فشار روانی و كامیابی
ما برای انجام كار به نیكوترین شیوه ای، باید تنش و فشار روحی ایجاد كنیم. به جریان یافتن آدرنالین درخونمان نیاز داریم. ولی تنش زیاده از حد، موضوع متفاوتی است.
شایع ترین علامتهای فشار بی نهایت شغل عبارتند از خستگی، بی خوابی، فشار خون، سردرد، زخم، ترش كردن، ناتوانی در تمركز یا آرمیدن و بی اشتهایی.
چنانچه افسردگی بالینی موردتوجه قرار نگیرد، احتمالاً از تنش محل كار ناشی می گردد. چه بسا افسردگی به عنوان اعمال تكانشی (براساس انگیزش ناگهانی) یا بی نتیجه، زودرنجی (تندمزاجی) و خشم، دیر رسیدن و تمایل به دوری جستن از همكاران نمایان گردد.
عامل تنش شغلی چیست؟
كار زیاد و تعارض شخصیت (به ویژه با بالادستان) دو نمونه از رایج ترین علل تنش شغلی است. قبول مسئولیت سنگین، علت دیگری است.
كسانی كه در مشاغل مدیریت انجام وظیفه می كنند، غالباً از حجم زیاد كار شكوه می كنند. اما امتیازی دارند كه شاید از وجودش بی خبر باشند و آن نرمش پذیری است. این قدرت در آنهــا هست كــه ازطریق جستار (بحث و گفت و گو) و حتی رویارویی، تنش محل كار را بزدانید.
این حالت پیوسته برای سایر كاركنان مانند كارگرانی كه در خط تولید كار می كنند یا كسانـی كه به كارهای دفتری سرگرمند، رخ نمی دهد. پژوهش ثابت می كند پیشه هایی كه ملال آور و یكنواخت به نظر می رسند همان قدر بر انسان فشار وارد می سازند كه مشاغل اجرایی كارآمد.
پنج واكنش اساسی در برابر تنشهای محل كار
۱- شریك غم دیگران بودن بی آنكه گامهای اساسی درجهت تغییر وضعیت برداشته شود؛
۲- برای كاستن از سنگینی كار، طولانی تر و بیشتر كاركردن؛
۳- روی آوردن به تلاش جالب واكنشی به منظور اینكه بتوانیم سرزندگی را بازگردانده و كار بیشتری را در مدت كوتاهتری انجام دهیم.
۴- جسماً از شغل خویش كناره گرفتن یا آن را رها كردن و به دنبال كار دیگری گشتن یا زمان و توان صرف شده در مسیر كار را كاهش دادن؛
۵- تجزیه و تحلیل وضع، بازبینی راهبردها و به جست و جــوی راهكـارهـایـی برای دگرگون سازی موارد پرداختن.
در نگاه اول، به نظر می آید كه واكنش شماره ۵ عملی ترین واكنش است به شرطی كه تشخیص دهیم موقعیت شغلی ما تا چه حد از اختیار ما خارج است. موارد وابسته به كنشها و قواعد پدید آمده توسط دیگران چنان فزون است كه حتی سازنده ترین كوششها نیز قادر به تضمین آن نیستند. آنچه كه می توان تضمین كـرد احساس نیكوی «پذیرش مسئولیت» شغلی مان است. از آنجایی كه شرایط فردی خیلی زیاد فرق می كند، از این رو «راه حل صحیح» برای هر كس متفاوت است.
به یاد بسپارید كه امكان دارد راهكارهای مستقیمی برای مشكلات حاصل از تنش شغلی وجود نداشته باشد.
پیشنهادهایی جهت كاهش فشار روانی كاری
۱ - مسئولیت شغلتان را به عهده بگیرید:
تا جایی كه مقدور است اولویتها را درنظر گرفته و مجدداً تعیین كنید. نخست مراقب كارهای مهم و دشوار باشید و وقت تان را تنظیم كنید. در این صورت كاراتر می شوید.
۲ - هر بار، به عملی دست زنید:
هر طرح بزرگ را به كار كوچكتر و اجراشدنی تقسیم كنید. فهرستی از تمام اموری كه باید انجام یابند و زمان تقریبی پایان هریك تهیه كنید. به كارها اولویت ببخشید. ابتدا كاری را به اتمام رسانده و آنگاه به سراغ بعدی بروید. كارها را تا زمانی آسان بگیرید كه حس كنید نیاز به اجرا و نظارت داشته باشند.
۳ - با همكاران روراست باشید:
این مسئله درمورد رئیس نیز صدق می كند. اگر دچار مخمصه شده اید، عیان سازید. چه بهتر كه در این رهگذر، همدردانی هم داشته باشید. تنها شكوه نكنید. راه گشا باشید و پیشنهادهای عملی مطرح سازید.
۴ - بگذارید كارفرمایتان كمك كند:
بسیاری از شركتها به كاركنان خود یاری می كنند تا به مدد برنامه مساعدت به كارمند، پیامدهای حاصل از تنشهای پیشه ای را از میان بردارند.
۵ - كمتر كار كنید:
«نه» گفتن را یاد بگیرید. دست از كارهایی بكشید كه سرنوشت ساز نیستند.
۶ - نشانه های خطر تنش شغلی را بشناسید:
از علایم فشار شغلی با خبر باشید و به محض اینكه مهارنشدنی گشتند، واردعمل شوید؛
۷ - مراقب بهداشت جسمی خود باشید:
تندرستی جسمانی سبب می شود كه تحمل فشارتان افزایش یابد. باید تغذیه و خوابتان متعادل باشد. به اندازه كافی ورزش كنید.
۸ - آرمیدن را بیاموزید:
دریچه اطمینان سالمی اعم از ورزش، سرگرمی، موسیقی، مطالعه یا فقط پیاده روی بیابید و از آن به عنوان پلی بین كار و زندگی داخلی خودتان استفاده كنید.
۹ - از زندگی خصوصی خویش غافل نباشید:
برنامه ای تنظیم كنید تا رعایت عدالت بین كار و زندگی شخصی را بر شما امكان پذیر سازد. از این كار، دمی غفلت نورزید.
۱۰ - به فكر تغییر یا ترك شغل خود باشید:
گرچه این آخرین راه چاره است، ولی با این همه شق دیگـری برایتان پیش می آید. چنانچه وضع مالی تان پرداختن به اینگونه تصمیمات را ناممكن می سازد، در این صورت حواس خود را جمع زندگی داخلی تان كنید. اگر زندگی خصوصی تان پرثمرتر، مهیج تر و مفرح تر باشد، احتمال دارد پاره ای از درد و رنج وضع ناشاد كاری را برطرف سازد
+ نوشته شده توسط بهار در سه شنبه هشتم بهمن 1387 و ساعت
17:12 |
