از دستگاههای ورزشی، خودسرانه استفاده نکنید
مدتی است در رسانههای گوناگون تبلیغ دستگاههای ورزشی و الکتروعضلانی را میبینیم و گاهی در این تبلیغات ادعا میشود که برای افزایش فعالیت و تقویت عضلات میتوان از این دستگاهها استفاده کرد و حتی به منظور زیبایی گونهها و تناسباندام نیز میتوان از این وسایل بهره جست. متاسفانه شیوه اطلاع رسانی به گونهای است که به طور کامل نمیتوان به شیوه کار کامل این دستگاهها پی برد اما میتوان حدس زد که به منظور کاهش درد اندامها و ورزیده ساختن عضلات به کار میرود. در این شماره نظر کارشناسان طب فیزیکی و توانبخشی و فیزیولوژی ورزشی را در این باره جویا شدهایم که میخوانید...
دکتر حبیب مفخم متخصص طب فیزیکی و توانبخشی و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی میگوید: «بهتر است بدانیم که هر کاری، فعالیتی و حرکتی بهصورت طبیعی مفید و موثر است. در نتیجه استفاده از وسایلی هرچند موثر در تحریک الکتریکی عضلات، نمیتواند تاثیر ورزش و حرکت فعال و ارادی عضلات را داشته باشد البته در فیزیوتراپی و طب فیزیکی و توانبخشی از وسایل گوناگون برای عصب و عضله بهره میبریم اما بر طبق اصول و قوانین و در جلسات متعدد و تحت نظر کارشناسان انجام میگیرد. بهتر است با کارهای طب فیزیکی و توانبخشی و فیزیوتراپی آشنا شویم تا مردم خود به اهمیت موضوع پی ببرند.»
فیزیوتراپی یكی از شاخههای توانبخشی است كه شامل شاخههای زیر است:
الكتروتراپی
حرکت درمانی و مكانوتراپی
آب درمانی یا هیدروتراپی
فیزیولوژیستهای ورزشی چه میگویند؟
دکتر فرشاد غزالیان فیزیولوژیست ورزشی و عضو هیات علمی دانشگاه علمی تحقیقات بر این باور است ورزش فعال، آثاری به مراتب پایدارتر و موثرتر از ورزشهای غیرفعال با دستگاه دارد. او میگوید: «بیماران مبتلا به آرتروز، کمردرد، گردندرد و اختلالات گوناگون عضلات و مفاصل، اگرچه با روشهای فیزیوتراپی و دستگاهها میتوانند و در مواردی باید کار کنند و نتیجه هم میگیرند، نسخه ورزشی، بخش جداییناپذیر درمان اختلالات عضلات و استخوان و مفاصل و رسیدن به تناسباندام است. دستگاههای الکتریکی و مکانیکی اگرچه ممکن است تا حدودی به شل کردن عضلات و تقویت آنها کمک کند، به تناسب اندام واقعی و کاهش چشمگیر درد و التهاب کمک چندانی نمیکند.
در ادامه، دکتر حبیب مفخم درباره نقش طب فیزیکی در بیماریهای گوناگون توضیح میدهد و بر این باور است که دستگاههای فیزیوتراپی در مطب یا بیمارستان میتوانند موجب هدایت طرح درمان شوند و دستگاههای مخصوص بیمار که در بازار موجود است، درمان جزیی را در منزل و با نظر متخصصان این رشته ادامه میدهد.
الكتروتراپی
دستگاههای مورد استفاده در الكتروتراپی با هدف كاهش درد، كاهش اسپاسم، كاهش چسبندگی، بازتوانی و تقویت عضلات بیماران به صورت زیر تقسیم بندی میشود.
• استفاده از اشعه مادون قرمز: اشعه مادون قرمز جریانی با طول موج 1000 تا 40 هزار آنگسترم است كه وقتی با بدن برخورد میكند به گرما تبدیل شده و باعث افزایش جریان خون در نقطه درمان میشود و در نتیجه باعث بهبود تغذیه و دور شدن مواد زایدی میشود كه به علت سیكل درد ایجاد شدهاند.
این روش برای كاهـــش درد، كاهش اسپـاسم، كاهـش سفتـی، افزایش دامنه حركتی، صدمات و ضایعات ورزشی، آماده سازی بیمار برای انجام حركات ورزشی و تكنیكهای درمانی استفاده میشود.
• استفاده از کیسه داغ: كیسه مخصوصی است كه دارای گرمای مرطوب بوده و ضمن گرم نمودن ناحیه مورد درمان با خاصیت افزایش گردش خون در ناحیه درمان كاربردهای زیر را دارد.
از این روش برای كاهش اسپاسـم، كاهــش درد، كاهشچسبندگی، کاهش سفتی بافت نرم، افزایش دامنه حركتی، كاهش گرفتگی عضله و آمادهسازی بيمار براي انجام حركات ورزشي و تكنيكهاي درماني استفاده ميشود.
• استفاده از امواج مافوق صوت: اشعه مافوق صوت با فركانس بيش از 20 هزار هرتز و شدت 5/0 تا 3 ولت بر سانتيمتر با عمق نفوذ حدود 5 سانتيمتر كه با ايجاد گرماي عمقي در بدن باعث افزايش گردش خون و نفوذ پذيري غشاي سلولي و نيز تخليه منطقه درمان از مواد دردزا ميشود.
از اين روش براي از بين بردن چسبندگـي، كاهش التهاب، كاهش اسپاسم عضلاني، كاهش درد، آزادسازي بافت از مواد دردزا و افزايشدامنهحركتي استفاده ميشود.
• استفاده از امواج دياترمي: از انواع امواج كوتاه راديويي است و بر اساس طول موج مورد استفاده در فيزيوتراپي باعث ايجاد گرماي عميق يا سطحي در ناحيه درمان ميشود.
از اين روش نيز براي كاهش اسپاسم، كاهش درد و افزايش دامنه حرکتي استفاده ميشود.
• استفاده از جريان گالوانيک: در عضلاتي که به علت قطع عصب و يا ضايعه عصبي قادر به انقباض نيستند، زمان تحريک بالايي لازم است تا جريان به همه فيبرهاي عضله برسد و باعث انقباض آن عضله شود و جريان گالوانيک با شدت 5/0 تا 5/2 ميلي آمپر، ولتاژ کمتر از 100 ولت، زمان تحريک 100 و 300 و 1000 و 3000 ميلي ثانيه را انتخاب کرده و باعث انقباض عضله شوند.
از اين روش جهت ضايعات نخاعي، قطع عصب و نروپاتيهاي شديد استفاده ميشود.
• استفاده از جريان فاراديک: جرياني با زمان تحريك كوتاه است يعني با زمان تحريك 1/0 و 3/0 و 1 و 3 ميليثانيه و در مواردي كه عصب سالم بوده ولي عضله توانايي لازم براي انقباض را ندارد به كار ميرود.
از اين روش براي توانبخشي بيماران مبتلا به سكته مغزي، بيماران ناتوان و نروپاتيهاي خفيف و ميوپاتيها استفاده ميشود.
• استفاده از جريانهاي پرفرکانس: در اين جريان از تداخل دو جريان پرفركانس، يك جريان مدوله شده كم فركانس ايجاد ميشود که امواج 2000 هرتز آن جهت تقويت عضلات عمقي و امواج 4000 هرتز جهت كاهش درد و اسپاسم استفاده ميشود.
از اين روش براي كــاهــش درد، كاهش التهاب، تقويت عضلات، كــاهــش ادم، بازپروري عضلات و درمان بياختياري ادرار استفاده ميشود.
• تحريک الکتريکي عصب از طريق پوست (TENS): يعني با استفاده از جريان الكتريكي از طريق پوست باعث تحريك عصب ناحيه درمان شويم و جرياني با فركانس 50 تا 150 هرتز است كه شدت آن بين 12 تا 30 ميلي آمپر است كه با اشكال مختلف و به صورت ضربهاي و نرمال طراحي شده است و از طريق بسته شدن دريچه درد و ترشح آندروفين باعث تشكيل درد ميشود.
از اين روش جهت كاهش دردهاي عصبي، كاهــش اسپاسم، كاهش دردهاي متعاقب اعمال جراحي، كاهش دردهاي متعاقب صدمات و ضايعات ورزشي، كاهش دردهاي مزمن و مداوم مثل كمر درد و سردرد استفاده ميشود.
• ولتاژ بالا: اشعهاي با طول موج 100 تا 400 نانومتر بوده كه با بلوكه كردن سيستم سمپاتيك باعث افزايش گردش خون در ناحيه ميشود.
از اين روش براي افراد ديابتي، زخمهاي فشاري و بيماران سرمازده ميتوان بهره جست.
• استفاده از اشعه ليزر: ليزر از جمله روشهاي پرطرفدار در بسياري از رشتهها بهويژه در فيزيوتراپي است. در فيزيوتراپي از ليزر كم توان جهت ترميم و كاهش درد، كاهش التهاب، كاهش چسبندگي و تاندونيت و بورسيت استفاده ميشود.
• اشعه ماوراءبنفش: اشعه با طول موج 1800 تا 3900 آنگستروم و با عمق نفوذ كمتر از 1/0 ميليمتر است و با تأثيرات شيميايي كه در بافتهاي بدن ايجاد ميكند جهت درمان برخي از اختلالات و بيماريهاي پوستي و جلدي به كار ميرود و بنابراين جريان خون و در نتيجه ساخت و ساز در ناحيه را افزايش داده و به ساخته شدن ويتامين D نيز كمك ميشود. موارد كاربرد آن براي ترميم زخم بسته، استئومالاسي (نرمي استخوان) و زخم عفوني است.
• استفاده از ماساژور پا: ماساژ عبارت است از يك سري حركات منظم و ريتميك كه توسط يك فيزيوتراپيست ماهر و يا با استفاده از يك دستگاه ويبراتور انجام ميشود و روي سيستم عصبي عضلاني و گردش خون تأثير ميگذارد.
آثار آن عبارتاند از: ايجاد آرامش در بدن، کاهشچسبندگي، كمك به بازگشت خون، كاهش درد، تخليه ترشحات ريه و كاهش اسپاسم.
حرکت درماني و مكانوتراپي
در ورزش درماني با توجه به اينكه مشكل بيمار محدوديت حركتي، كوتاهي يا ضعف و ناتواني عضله است تكنيكهاي درماني مخصوص و ورزشهاي ايزومتريك و ورزشهاي مقاومتي برنامهريزي شده و با استفاده از وسايل موجود در فيزيوتراپي از قبيل فنر، قرقره، وزنه، صندلي چهار سر، پارالل، دوچرخه ثابت، چرخ شانه، نردبان شانه، كشش مكانيكي گردن و ... هدف درماني پيگيري ميشود كه ورزش درماني در دستور فيزيوتراپي تحت عنوان ورزش يا EXC مطرح ميشود.
آب درماني يا هيدروتراپي
استفاده از آب و خواص آن جهت اهداف درماني را هيدروتراپي مينامند . در فيزيوتراپي از خواص درماني آب در جهت كاهش اسپاسم و كاهش سفتي مفاصل و ... استفاده ميشود. موارد كاربرد اين روش شامل توانبخشي افراد دچار فلج مغزي، رفع خستگي، كاهش استرسهاي روحي و رواني و بيماريهاي روماتيسمي مانند آرتريت روماتوئيد است
+ نوشته شده توسط بهار در پنجشنبه پنجم دی 1387 و ساعت
9:31 |