ایدز و راه های درمان
در حالی كه وارد هزاره جدید شده ایم، ویروس از بین برنده سیستم ایمنی بدن انسان یا همان HIV به ایفای نقشی بـرجستـه در بـه خـطر انـداختـن سـلامتی بشر در سراسر جهان ادامه می دهد. آمـارهـای ارائـه شـده اخـیر از سوی سـازمـان مـلل نـشان می دهـد كه تقریباً 34 میلیون نفـر از مردم جهان به این بیماری مبتلا هستند و هر ساله تعـداد 5.6 میلیون نفر به این تعداد افزوده می گردد. فاجعه انسانی مربوط به ایدز بی مانند است.
بیشتر موارد راه های انتقال ویروس HIV می تـواند بـه طرق مخـتلف بـه رفـتـار بشر مربوط گردد؛ مانند مواد مخدر و فعالیت های جنسی. در حالی كـه ایـن گونه رفتارها در بـرخی از جوامع رواج بسیاری یافته است، اغلب آنها را می تـوان بــا آموزش و مشاوره منـاسب تـغیـیر داد یا اصـلاح نـمـود. چـندین كشور از قبیل تایلند و اوگاندا توانسته اند با سعی بسیار در این زمینه، با موفقیت میـزان انتشار ایــن بـیـماری را كاهش دهند.
اســتفــاده از وسایل پیشگیری، اعمال جنسی ایمن و پرهیز از رفتارهای پـرخــطر دیـگر، «استانداردهای طلایی» راهبردهای پیشگیری از ایدز محسوب می شـوند.
در كشـور آمـریـكا بـا ایـن كه رفتارهای مخاطره انگیز در برخی از گروه ها هـمانـنـد مــردان همجنس گرا به طور قابل توجـهـی كـاهش یـافـتـه اسـت، گزارش های اخیر حاكی از طغیان مجدد این بیماری می باشند. این تجدید فعالیت قطعاً به صـورت چند عاملی بوده و بخشی از آن به دلیل حمایت عمومی و سیاسی متزلزل می باشـد. روش هـای مـبـارزاتی عـمــده برای تغییر دادن رفتارها در طول زمان دارای نتایجی متغیر و متناقض بوده است. به علاوه توان بالقوه پزشكان ( یا متخصصان بالینی ) در جهت تأثیر گذاری بر اعمال و رفـتار بـیـماران، متأسفانه عمدتاً فراموش شده است. برخلاف كشیدن سیگار، مشاوره و اطلاع رسانی درباره پیشـگیـری از ایـدز در كـمـتـر از یـك درصـد مـوارد مـراجعه بـیـماران بـه پـزشـك عـمومی خـود ارائـه می گردد. در نهایت، دستیابی علم پزشكی به معالجات جدید، كه باعث حفظ جان و سلامتی و جلوگیری از ابتلا به بسیاری از بیماری های ویروسی می شود نـیـز مـمـكن اسـت تـرس از دچـار شـدن به ایدز را كاهش دهد. متـأسـفانه این روش های درمانی برای همه جواب نداده، انجامشان مشكل بوده و منوط به داشتن پتانسیل پادزهری و عوارض بلندمدت خواهد بود.
از آنجایی كه احتمال تولید یك دارو یا واكسن در آینده نزدیك كم است ، تلاش برای كاستن بیماری مسری ایدز باید به عـنوان هدفی اولیه بر پیشگیری از این بیماری تمركز یـابد. پــزشكان و ارائه كنندگان اقلام بـهداشتی باید نقش عمـده ای در ارائه مشـاوره و اطلاع رسانی های پیشگیرانه ایفا نمایند. برای پزشكان مهم است كه بدانند پیشگیری از ایدز نیازی به مهارت های مشاوره ای و مداخلات روان شناختی گسترده ندارد. پیشگیری بـه عنوان بخشی از آموزش سلامتی روزمره است و با تشخیص و سنجش ریسك و فراهم آوردن اطلاعات می توان رفتارهای پر خطر را اصلاح نمود.
چه افرادی در معرض خطر ابتلا به این بیماری قرار دارند؟
گفته می شود بیش از یك میلیون نفر در آمریکا مبتلا به ایدز هستند و هر ساله بین 40 تا 80 هزار نفر به این تعداد اضافه می شود. به طور قابل توجهی ملاحـظه شد كه در بـیـن مـردان هـمـجنس گرا و معتادان تزریقی همچنان كه بیماری مسری ایدز گـستـرش یافته، گروه های در مـعـرض خـطـر و راه هـای انـتـقـال تـغـییر یـافـته است. زنان، جوانان و نـوجـوانـان و اقــلیت هـای نژادی، سریع ترین جمعیت در حال گسترش مبتـلا بـه ویـروس ایـدز به شمار می روند.
مهم ترین و سریع ترین عامل انتقال ویروس HIV از طریق رفتارهای مخاطره انگیز جنسی می باشد؛ در حالی كه موارد بیمار به صورت سنتی در مراكز شهـری متمـركـز شـده و به تـدریج در حال انتقال به حومه شهرها نیز می باشد.
بنابراین در جواب سؤال «چه افرادی در معرض خطر این بیماری قرار دارند؟» در یك كلمه پاسخ اینست -همه! پزشكان فرض را بـر این می گیرند كه تمامی بیمارانشان - نوجوانان و جوانان - در معرض خطر ابتلا قرار دارنـد. آنـها از هـر كـدام سـؤالاتی خاص درباره رفتارهای جنسی و رفتارهای پر خطر دیگر می پرسند، و بر این اساس مشاوره و آموزش خود را ارائه می نمایند. تصور این كه فردی در خطر ابتلا قرار ندارد، یك فکر خطرناك و گمراه كننده است.
پیشگیری از HIV و رفتارهای جنسی
به منظور ارائه مشاوره و آموزش مؤثر در مورد ایدز، یك پزشك ابتدا باید بتواند از سابـقـه و گـذشته جنـسی فـرد به صـورتی جـامع و فراگیر آگاهی حاصل نماید. این هدف زمانی عملی می گـردد كه مباحث مربوط به مسائل جنسی به راحتـی مـطرح شـود، تـفـاوت های فردی محترم شمرده شود، از واژه های عامیانه قابل فهم توسط همه بیماران استفاده شود و سؤالاتی واضح در مورد رفتـارهـای بـخصوص پرسیده شود - نه این كه فقط سؤال شود، «آیا روابط جنسی داشتی؟»
مبانی HIV
ویروس HIV از طریق عمل جـنسی با در مـعـرض قـرار گـرفتـن غشـاءهـای مـخـاطی آلت تناسلی مرد، دهان، مهبل و مقعد با منی مبتلا به ویروس ایدز، پیش انزال، ترشـح هـای مـهبـلی یـا خـون انـتـقال مـی یـابد.
پیشگیری از HIV و مواد مخدر
گفته می شود یك سوم مبتلایان به HIV معتادان تزریقی هسـتـنـد. ایـن آمار شامل تـعـداد افـرادی كـه هـم زمـان با اعتیاد به مواد مخدر (تزریقی و غیر تزریقی) یـا الـكـل، از طریق رفتارهای پر خطر جنسی دچار HIV می شوند، نمی گردد.افرادی كه آلوده به مواد مخدر هستند باید نكات زیر را رعایت نمایند:
- پرهیز كلی از مصرف مواد مخدر
- مراجعه به برنامه های درمان و ترك اعتیاد
- استفاده از سرنگ های تمیز و خودداری از به كارگیری شراكتی سرنگ
- دوری از ارتباط جنسی خطرناك یا هر نوع عملی كـه دیـگران را در مـعـرض خـطــر قرار دهد.
متأسفانه این نکات همیشه عملی نمی شوند. بیماران خیلی اوقات مـایـل یـا قـادر بـه تغییر دادن اعمال و رفتار، پـذیـرش درمـان یــا دستـیابی بــه خـدمات بـه كارگیری روش های مناسب نیستند. از آنجایی كه این سناریو اغلب تكرار می شود، راهبرد پیشگیری از HIV بیشتر شبیه یك مدل كاهش آسیب می بـاشـد. این مدل می پذیرد كه استفاده از مواد مخدر وجود داشته و اتفاق می افتد، امـا ســعی در به حداقل رساندن پی آمدهای مضر آن رفتار می نماید.
مبانی HIV در خصوص مصرف مواد مخدر
اولین قدم، آموزش صحیح است. در مورد بیمارانی كه مرتباً از مواد مخدر تزریقی استفاده می كنند نیز نحوه انتقال را شرح می دهیم - ویروس HIV هنگـامی از طـریق مصرف مواد منتقل می شــود كه خون یا دیگر مایعات بدن از یك فرد مبتلا به شخصی كه هنوز مبتلا نشده انتقال یابد. باید دانست كه سوزن ها یا سرنگ هـای مشـتـرك متداول ترین راه انتقال بیماری ایدز در بین معتادان تزریقی محسوب می گردد. معتادان باید برای هر تزریق از سرنگ های استریل شده استـفاده نمایند. اشخاصی كه همچنان به استفاده اشتراكی از سرنگ مبـادرت مـی ورزند، بـاید از جـزئیات كامل نحوه ضدعفونی نمودن وسایل خود آگاهی یابند.
ویروس HIV به طور مؤثر از طریق شستشوی مناسب وسایل استعمال مواد بـا آب تمیز از بین می رود. بعد از آب كشیدن، باید آن را حداقل به مدت یك دقیقه در یك مـایع ضـدعفونی كننده قوی خیـسـاند یا شستشو داد. در برخی كشورها محل هایی وجود دارد كه معتادان تزریقی می تـوانند سوزن های مستعمل و آلوده خود را با سوزن های استریل تعویض كنند. مطالعات نشان داده كه برنامه های تعویض سوزن ، انتقال بیماری را در بین معتادان تزریقی كاهش داده و یك ایده مفـیـد بـرای هـر بـرنامـه فـراگیر پیـشگیری از ایـدز است. اگرچـه، بــرخــی نـقـادان بیم دارند كه چنین برنامه هایی معتادان تزریقی را از یافتن راه های درمان بازداشته و مــمكن است بــر استـفاده از مــواد مــخدر صحه بگذارد؛ هیچ مـدركی ایـن ادعـاهـا را تـصدیــق نمی كند. با حمایت های شدید انجمن های علمی، مذاكره درباره برنامه تعویض سوزن ظاهراً بیشتر جنبه سیاسی پـیـدا كرده تا جـنـبـه سلامـتـی همگانی.
پیشگیری از HIV و بارداری
هیچ كدام از برنامه های پیشگیری از HIV به اندازه برنامه های پیشگیری در زنان باردار موفق نبوده است. 90 درصد از مـوارد بـیـماری ایـدز در كـودكان بـه دلیل انتقال آن از طریق مـادر- فـرزنـدی روی می دهد. در آمریكا سالانه 7000 كودك از طریق مادران مبـتـلا بـه HIV متولد می شوند، ولی تعداد نادری از این كودكان حامل ویروس ایدز نیستند. در كشورهای در حـال تـوسـعـه ایـن تــعداد بسیار بسیار بیشتر است. در خلال بارداری یـا زایـمـان اگـر درمان های مناسبی صورت نگیرد، ویروس HIV می تواند در بیش از یـك سـوم موارد از مـادر به فرزند انتقال یابد. در سال های اخـیر معالجات دارویـی در خصـوص مبــارزه با HIV موارد میزان انتقال بیماری را كاهش داده اند. یك داروی خاص به نام AZT یا ZIDOVUDINE، وقتی هم به مادر باردار و هم به كـودك تـازه بـه دنیا آمده داده می شود، می تواند به میزان 8 درصد انتقال بیماری را كاهش دهد. داروهای دیگر HIV نـیـز مـمـكن اسـت مـؤثر باشند ولی در این خصوص مطالعات كافی صورت نگرفته است.
زنان باردار بـاید تـست HIV را حتماً انجام دهند و از مشاوره صحیح در این زمینه برخوردار گردند. زنــانی كه مبتلا به HIV هستند باید اطلاعات كافی در مــورد جـلوگیــری از بــارداری، خطر انــتقـال ویــروس HIV از مادر به فرزند، و به كارگیری داروهـــای ضـد ایدز جهت كاستن احتمال انتقال، از پزشك خود كسب نمایند. همـچنـیـن بـرای زنـان مـبــتلا به HIV بخصوص كسانی كه شوهرشان HIV منـفـی هسـتـنـد لازم است تا مشاوره ای صحـیـح در مـورد رفـتـارهای جنــسی ایـمن دریافت كنند، و اگر قصد بارداری دارند، جایگزین های آمیزش محافظت نشده را بیاموزند.
بیشتر موارد راه های انتقال ویروس HIV می تـواند بـه طرق مخـتلف بـه رفـتـار بشر مربوط گردد؛ مانند مواد مخدر و فعالیت های جنسی. در حالی كـه ایـن گونه رفتارها در بـرخی از جوامع رواج بسیاری یافته است، اغلب آنها را می تـوان بــا آموزش و مشاوره منـاسب تـغیـیر داد یا اصـلاح نـمـود. چـندین كشور از قبیل تایلند و اوگاندا توانسته اند با سعی بسیار در این زمینه، با موفقیت میـزان انتشار ایــن بـیـماری را كاهش دهند.
در كشورهایی كه داروهای ضد ایدز از قبیل AZT به سادگی در دسترس است برنامه های پیشگیری در زنان باردار در كاهش تعداد كودكان مبتلا به HIV كاملاً موفــق بــوده اسـت. این وضعیت در كشـورهای درحال توسعه بسیار بـد است چـرا كـه فـقـدان مـنـابــع ، دستـیابی بـه داروهـای ضد ایدز را محدود كرده و امكان انجام تست های مربــوط به HIV را كاهش داده است.
پیشگیری از HIV بعد از در معرض قرار گرفتن
تا قبل از این، مردم بعد از دچار شدن به HIV انگیزه كمی برای استفاده از مراقبت های پزشكـی داشـتـنـد. مطالـعات نشان داده اند كه استفاده از AZT بلافاصله بعد از استفاده از سرنگ آلوده، می تـواند تا میزان 80 درصد احتمال ابتلا به HIV را كاهش دهد. پیشگیری پس از پیدایش (PEP) مسـتـلزم استفاده از داروهای ضد HIV بلافاصله بعد از در معرض ویروس قرار گرفتن می بـاشد. اگر این روش برای معتادان تزریقی مفید بوده باشد، منطقی به نظر می رسد كه برای افرادی كه از طریق تماس جنسی در معرض ابتلا قرار دارند نیز مفید واقع گردد.
نظریه اصلی در مورد PEP به عنوان یـك راهبرد پیشگیری كننده از HIV این است كه مصرف داروهای ضد ایدز بعد از این كه فرد در معرض HIV قرار می گیرد، ممكن است بتواند از طریق متوقف نمودن تكثیرعفونت و یا تقــویت سیستم ایمنی بدن برای از بین بردن ویروس، از ابتلا به بیماری جلوگیری نماید.
تا به امـروز مـدرك آشـكاری كه PEP را بعد از رفتارهای پر خطر جنسی مؤثر بداند، وجـود نـداشـتـه و بـرای PEP فعـلاً رهنمودهای ملی یا موافقت نامه ای در این شرایـط تـهـیـه نشده است. با این حال در بسیاری از كشورها پـزشــكان و متخصصان بالینی PEP را بعد از رفتارهای پرخطر جنسی به افراد پیشنهاد می كنند.
اغلب مردم ( و بسیاری متخصصان بالینی ) تا به حـال چـیـزی در مــورد PEP به گوششان نخورده است. برای پیاده سازی راهبردهای فراگیر پیـشگیـری از HIV، بـالابـردن سـطــح آگاهی جامعه ضروری است. ببینید آیا PEP در محل زندگی شما ارائه می شــود. مـردم باید بدانند كه PEP یك خط مشی اولیه برای پیشگیری از HIV نمی بـاشد.اســتفــاده از وسایل پیشگیری، اعمال جنسی ایمن و پرهیز از رفتارهای پـرخــطر دیـگر، «استانداردهای طلایی» راهبردهای پیشگیری از ایدز محسوب می شـوند. با این حال در صورتی كه متدهای اولیه پیشگیری دچار نقصان شد، می توان از PEP برای كاهش احتمال ابتلا به بیماری در فرد استفاده نمود. مـیزان تـأثیر پـذیـری PEP در كـاهـش خـطر ابـتـلا بعد از رفتارهای پر خطر جنسی كماكان ناشناخته مانده است.
اگرچه رهنمودهای پذیرفته شده جهـانـی بـرای PEP وجـود ندارد، این متد برای كسانی كه دارای تماس های جنسی محافظت نشده مقعـدی، مـهـبلی و یـا دهـانی بـا انـزال فرد مبتلا به HIV یا محتمل به آن (مانند معتادان تزریقی) بوده اند، توصیه می گردد. PEP باید حـداكثر سه روز (72 ساعت) بعد از در مـعرض قـرار گـرفتن شروع شود. PEP برای افرادی كـه از طـریق اعـمال جـنسی ایـزوله در مـعرض ویـروس HIV قـرار گرفته، یـا در آیـنده قصد انجام رفتارهای ایمن تر را دارند، بسیار مناسب می بـاشد، امـا رهـنمودهـای سـریـع و قطعی برای زمان به كارگیری PEP تحت این شرایط وجود ندارد.
نتیجه
بـا نـبـودن واكسـن و درمان قطعی، تلاش ما برای غلبه بر بیماری مسـری HIV بـایـد روی پیشگیری از آن تمركز یابد. چـه اعـمـال جـنـسی بـاشـد، چـه مـصـرف مـواد مخـدر و چه رفتارهای دیگری كه فرد را در معرض خطر ابتلا قرار دهد؛ لازم اسـت مـردم از آموزش ها و مهارت های صحیح برای محافظت از خودشان بهره مند گردند.
روبان قرمز چطور به نشان ایدز تبدیل شد
روبان قرمز، نشان آشنایی است که این روزها در جنس های مختلف کاغذی، پارچه یی، فلزی به شکل سنجاق سینه در کلیه سازمان های دولتی و غیردولتی که در حوزه اطلاع رسانی در مورد ایدز یا خدمات رسانی به افراد مبتلا به ایدز فعالیت می کنند، به وفور یافت می شود. فعالان این حوزه و البته بسیاری از افراد مبتلا، این روبان ها را روی لباس خود نصب می کنند. اما این روبان از کجا آمده است؟
در سال1991 گروهی از هنرمندان، که بسیاری از دوستان خود را بر اثر ابتلا به ایدز از دست داده بودند، با تاسیس گروه ایدز تجسمی (THE VISUAL AIDS ARTISTS CAUCUS) در شهر نیویورک تصمیم گرفتند با به خدمت گرفتن هنر، به نبرد با این بیماری مرگبار بپردازند. آنها برای اولین بار روبان قرمز را به عنوان نشان گروه خود انتخاب کردند.
پاتریک اوکانل بنیانگذار گروه ایدز تجسمی، که خود مبتلا به ایدز است، روی همه لباس های خود یک روبان قرمز دارد. او می گوید؛ من از ایدز نمی میرم، من با ایدز زندگی می کنم. رفقای زیادی داشتم که وقتی بیمار شدند، خیلی جوان بودند. آنها همه در جوانی از دنیا رفتند و من زندگی خود را برای آنها صرف می کنم. با پاتریک در حالی که روی کاناپه یی در منزلش، واقع در منطقه شمالی شهر نیویورک نشسته است، گفت وگو می کنم. چهره او از بیماری تکیده شده، اما هنوز در وجودش سرزندگی مشهود است. در کنار او الن فریم از اعضای گروه 15نفره ایدز تجسمی نشسته است. او که یک عکاس است در سال 1991مانند دیگر اعضای این گروه یک هدف را دنبال می کرد و آن هم یافتن وسیله یی بود که بتواند مردم را وادار به اندیشیدن درباره ایدز کند. الن می گوید؛ چاره دیگری نداشتیم. ما باید از هنرمان استفاده می کردیم. درست مثل این بود که ایدز یک شبه کل جامعه هنری نیویورک را می بلعد. ناگهان چشم باز کردیم و دیدیم خیلی از همکاران و دوستان ما دارند با مرگ دست و پنجه نرم می کنند.
او ادامه می دهد؛ ابتکار استفاده از روبان موقعی به فکر ما رسید که دیدیم چطور پس از پایان جنگ خلیج فارس امریکایی ها حتی در شهرهای کوچک امریکا، برای حمایت از سربازان، از روبان های زرد استفاده کردند. اما سوال بعدی این بود که چه رنگی برای روبان ایدز مناسب است و بعد با آن چه باید کرد؟
آن زمان بود که بحث میان گروه در گرفت و سرانجام آنها در مورد رنگ قرمز به توافق رسیدند.
الن در این باره می گوید؛ ما با رنگ های دیگر شروع کردیم. بعد یکی یکی آنها را کنار گذاشتیم و بالاخره رنگ قرمز را انتخاب کردیم چون رنگی است که جلب توجه می کند و همچنین حسی پرشور را القا می کند.
به او یادآوری می کنم که قرمز همچنین رنگ خون است و پاتریک با تایید حرف من اضافه می کند؛ و همین طور رنگ عشق. گروه هنرمندان ایدز تجسمی، ابتدا بر سر شکل پایپون به عنوان نماد ایدز اختلاف داشت، اما پس از مدتی طرحی را پذیرفت که حالا در سراسر جهان به عنوان سمبل ایدز شناخته می شود.
آن سال، پاتریک در برادوی مرکز تئاتر امریکا در نیویورک، آشنایانی داشت و مراسم اهدای جوایز تونی نیز قرار بود به زودی برگزار شود. گروه سه هزار روبان قرمزی را که آماده کرده بود به محل برگزاری مراسم تحویل داد. اما اتفاقی که افتاد هرگز برای آنها قابل تصور نبود. هنگام پخش سراسری این مراسم از تلویزیون امریکا، جرمی آیرنز هنرپیشه سرشناس بریتانیایی، درحالی که یکی از این روبان ها را بر سینه داشت در برابر دوربین ها ظاهر شد.
الن می گوید؛ ما حیرت کردیم. البته می دانستیم پروژه خوبی داریم اما فکرش را هم نمی کردیم روزی بتوانیم مردم را راضی کنیم روبان ها را به سینه بزنند. در مراسم جوایز تونی همه آن را به سینه داشتند. سر از پا نمی شناختیم. خوابش را هم نمی دیدیم ابتکار ما در چنین ابعاد وسیعی مورد استقبال قرار گرفته باشد. به این ترتیب بود که روبان قرمز به سرعت به نماد زیبای یک بیماری زشت مبدل شد. اما گروه ایدز تجسمی نه از روبان قرمز و نه از هیچ روبان دیگری کسب درآمد نکرده است. پاتریک می گوید؛ نکته مهم درباره این پدیده این است که خود به خود رواج پیدا کرد. ما آن را برای کسب درآمد درست نکردیم و حتی آگاهانه تصمیم گرفتیم به این ایده جنبه تجاری ندهیم. پاتریک لحظه یی تامل می کند و ادامه می دهد؛ خیلی عجیب است که حالا سیاستمداران پلیدی را می بینیم که انواع روبان های سرخ و سفید و آبی را به سینه می زنند و جلوی دوربین ها می آیند. هیچ نمی دانم اینها چطور باب شده است. 15 هنرمندی که روبان قرمز ایدز را آفریدند پس از آن کار مشترکی انجام نداده اند. الن می گوید؛ ما در مقطعی کوتاه از زمان به هم پیوستیم و پروژه روبان، آخرین کار مشترک ما بود. اینکه فرصتی به دست آمد تا در یک اثر هنری مهم در دوران پست مدرن سهمی داشته باشیم، عالی بود. پاتریک هم می گوید؛ خیلی سخت است که آدم در مورد چیزی که از اندوه سرچشمه گرفته افتخار کسب کند. کاش می شد همه این افتخار را پس بدهم، ولی این چند سال شیوع ایدز را نمی دیدم. سال هایی که آن همه آدم، آدم های با استعداد، در بهترین سال های جوانی از دست رفتند. حالا فقط یک نفر از دوستان دوران 20سالگی من باقی مانده است.
در روابط جنسی مقعدی احتمال ابتلا به عفونت های ایدز بیشتر است!
یک متخصص بیماری های عفونی و گرمسیری هشدار داد که در روابط جنسی مقعدی نسبت به راههای دیگر، شانس ابتلا به عفونت های ایدز افزایش می یابد.
دکتر علیزاده گفت: ماندگاری ویروس ایدز در محیط به لحاظ زمانی خیلی کم است و بر خلاف هپاتیت B که ماندگاری زیادی در محیط دارد خطرناک نیست.
وی اظهار داشت: موج سوم ایدز در کشور ما با محوریت روابط جنسی پر خطر آغاز شده ولی به دلیل در دسترس نبودن آنها قابل شناسایی نیستند و نمی توان آمار دقیقی از آنها ارائه کرد.
این متخصص بیماری های عفونی و گرمسیری ادامه داد: وقتی بیمار وارد سندرم ایدز می شود عفونت های فرصت طلب، انواع زخم ها، برفک دهان، تب حاد، از دست رفتن وزن، بیماریهای مغز و اعصاب و اختلالات شناختی مغز از علائم و نشانه های هستند که به تدریج بروز می کند.
دکتر علیزاده، مراحل کنترل ایدز در کلنیک های مشاوره رفتاری را شامل شناخت افراد پر خطر ، تزریق واکسن هپاتیت B ، ارائه وسائل پیشگیری مثل کاندوم، تحویل متادون به معتادان تزریقی ، معاینه خانواده مبتلایان و ارائه مشاوره های ضروری به آنها عنوان کرد.
وی با بیان اینکه آگاهی دانشجویان پزشکی درباره ایدز نسبت به دانشجویان غیر پزشکی برابر یا کمتر است، بر لزوم اطلاع رسانی و فعالیتهای رسانه ای درباره ایدز تاکید کرد و توجه به بحث اجتماعی ایدز را بسیار مهم ارزیابی کرد.
علیزاده همچنین با بیان اینکه راههای انتقال ویروس ایدز از طریق تنفسی و گوارشی نیست و به شرایط بیرونی ناپایدار است خاطر نشان کرد:نوع نگرش جامعه و مردم را به بیماران ایدزی در بهبود سلامت آنان مهم است
خطر شیوع ایدز از راه روابط جنسی
روز جهانی ایدز، امسال در حالی در ایران سپری میشود كه مسوولان، از وزیر بهداشت گرفته تا كارشناسان حوزه سلامت، نگرانی خود را از شیوع این بیماری از طریق روابط جنسی اعلام كردهاند؛ موضوعی كه شاید پیش از این به بهانه فرهنگ، همانند بسیاری از معضلات اجتماعی، روی آن سرپوش گذاشته و به ندرت و حتی با تردید مطرح میشد.
كار تا جایی پیش رفت كه لنكرانی پس از همهگیری ایدز ناشی از ورود خونهای آلوده و شیوع ایدز در میان معتادان تزریقی، از انتقال این بیماری از طریق ارتباط جنسی به عنوان اپیدمی سوم كشور یاد میكند.
بر اساس آمار ثبتشده در دانشگاههای علوم پزشكی كشور، هماكنون یك هزار و 368 نفر مبتلا به ایدز شناسایی شدهاند و 2 هزار و 533 نفر نیز فوت كردهاند، همچنین 41 درصد از مبتلایان به ایدز كه در گروه سنی 25 تا 34 سال هستند، به ترتیب از تزریق مشترك مواد مخدر با 1/68 درصد، رابطه جنسی با 7/7 درصد، دریافت خون و فرآوردههای خونی با 4/1 درصد، انتقال از مادر به كودك با 6/0 درصد و موارد نامشخص با 2/22 درصد به این ویروس آلوده شدهاند. بر اساس اعلام اداره ایدز وزارت بهداشت، شمار مبتلایان شناساییشده به HIV تا ابتدای فروردینماه 87، 17 هزار و 270 نفر در كشور بوده است. به گفته كارشناسان، بیشترین شیوع ایدز در ایران میان جوانان 25 تا 29 ساله است و این در حالی است كه 9/93 درصد از مبتلایان را مردان و 1/6 درصد را زنان تشكیل میدهند. در اين رابطه رئيس انجمن تحقيقات ايدز نيز با اعلام وجود 1600 پرونده ثبتشده ابتلا به ايدز در اين انجمن گفت كه تمام موارد ثبتشده، مربوط به تماسهاي جنسي و استفاده از سرنگ در معتادان تزريقي است. در اين بيماري اگر از تمام مشكلات و عوارض جسمي كه براي مبتلايان همراه دارد بگذريم، نميتوان مساله فشارهاي روحي و اجتماعي وارده را ناديده گرفت؛ فشارهايي كه شايد از عوارض بيماري نيز دردناكتر باشد. ترس از عنوان كردن بيماري به دليل واكنشهاي متفاوت و گاه منفي ساير افراد باعث شده مبتلايان حتي هنگام مراجعه به پزشك هم از عنوان كردن بيماري خود خودداري كنند. <چطور ميتوان انتظار داشت وقتي يك پزشك از اين بيماري اطلاع كافي ندارد، ساير افراد جامعه واكنش مثبتي نسبت به آن داشته باشند.> اين موضوعي است كه رئيس انجمن ايدز ايران مطرح ميكند. او معتقد است بزرگترين مشكل اين افراد، انگ و تبعيضي است كه همراه اين بيماري به وجود ميآيد.
هشدار سازمان ملل درباره نقش مردان در انتقال ايدز
بر اساس بيانيهاي كه در آستانه روز جهاني ايدز از سوي مقامات سازمان ملل منتشر شد، مقامات بهداشتي سازمان ملل هشدار دادند، مرداني كه به دنبال روابط نامشروع جنسي هستند به عنوان مهمترين واسطههاي انتشار و شيوع ايدز به ويژه در منطقه آسيا - اقيانوسيه فعاليت ميكنند. به گزارش ايسنا، بر اساس تحقيقات انجامشده از سوي كميسيون ايدز در آسيا، آنوپاما رائو سينگ، رئيس يونيسف در اداره منطقهاي آسيا-اقيانوسيه اعلام كرد كه به طور تقريبي 75 ميليون مرد آسيايي به طور منظم و دائمي مشتري روابط نامشروع با حدود 10 ميليون زن آسيايي هستند كه اين آمار براي شيوع ايدز در منطقه هشداردهنده و خطرناك است. او تاكيد كرد: در اين منطقه بسياري از زنان توسط شوهرانشان كه در خارج از خانه روابط نامشروع و كنترلنشده دارند آلوده به ويروس ايدز ميشوند در حالي كه بسياري از آنها از بيماري خود اطلاع ندارند و از همين طريق وقتي زنان از شوهران آلوده خود صاحب فرزند ميشوند اين بيماري به نسل آينده انتقال پيدا ميكند.
همچنين طبق تازهترين آمار دفتر برنامه ايدز سازمان ملل كه به مناسبت اين روز منتشر شده هماكنون 2/33 ميليون نفر در جهان آلوده به ويروس ايدز هستند كه 5/2 ميليون از آنها را كودكان تشكيل ميدهند. همچنين در طول سال 2007 حدود 5/2 ميليون نفر به تازگي به اين ويروس آلوده شدند.
بر اساس اين محاسبات از بين تمام افراد آلوده به HIV در جهان نيمي از آنها را افراد زير 25 سال تشكيل ميدهند كه تمام آنها نيز قبل از رسيدن به 35 سالگي جان خود را از دست خواهند داد. دفتر برنامه ايدز سازمان ملل همچنين منتشر كرده است كه حدود 95 درصد از افراد ايدزي را ساكنان كشورهاي در حال توسعه تشكيل ميدهند. اما امروز HIV تهديدي براي مردان، زنان و كودكان در تمام قارههاي كره زمين محسوب ميشود.
افزايش شمار زنان باردار مبتلا به ايدز
از همه عوامل شيوع ايدز كه بگذريم، افزايش شمار زنان باردار مبتلا به ايدز در كشور موضوعي است كه رئيس انجمن تحقيقات ايدز مطرح كرد. مينو محرز به خبرنگار ايلنا گفت كه در حال حاضر كمتر از يك درصد كودكان از طريق مادر مبتلا به ايدز شدهاند. تعداد كودكان مبتلا به ايدز به صورت كلي به دليل كم بودن زنان مبتلا به ايذر نسبت به مردان در سطح كشور كم است اما با همين ارقام نيز بايد نگران شد.
بيماران مبتلا به اچ آی وی ایدز را باید به عنوان افراد جامعه بپذیریم
معاون سلامت وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی گفت: بیماران مبتلا به اچ آی وی ایدز را باید به عنوان افراد جامعه بپذیریم و از آنها انگ زدایی کنیم .
دکتر حسن امامی رضوی در حاشیه نشست ستاد برگزاری هفته سلامت سال 88 در جمع خبرنگاران و در آستانه روز جهانی ایدز تاکید کرد : این شعار که بیماران اچ آی وی / ایدز باید مثل تمام بیماران درمان شوند، طی سالیان گذشته خیلی پیشرفت کرده و در راستای آن توانسته ایم گسترش این بیماری را کنترل کنیم .
امامی رضوی ادامه داد: مبتلایان به این بیماری دیگر مثل گذشته پنهان کاری نکرده و درمان می شوند و سیستم بهداشتی کشور نیز از تعداد این بیماران مطلع میشود.
معاون سلامت وزارت بهداشت ابراز امیدواری کرد که دیگر در کشور نگرانی از ابتلای پنهانی به ایدز بر اثر پنهان کاری وجود نداشته باشد.
وی در خصوص آزمایشات ایدز گفت: در زمان حاضر مراکز مشاوره اچ آی وی در تمام مراکز استان ها به آزمایشگاه مجهز بوده و به صورت رایگان از متقاضیان، آزمایش به عمل می آورد.
این مقام مسوول در وزارت بهداشت با تاکید براینکه افراد در مواردی که مشکوک می شوند باید به این آزمایشگاه ها مراجعه کنند، اظهارداشت: به عنوان نمونه برخی که با افراد مشکوکی ارتباط دارند و یا مشاغل سختی همچون پرستاری یا پزشکی دارند باید این آزمایشات را انجام دهند.
من مثبت هستم
اول مایل نبود درباره ایدز صحبت كند. چند وقت قبل از تلویزیون آمده بودند و باوجود اینكه قول دادند تصویر و صدایش را تغییر دهند اما همه را پخش كردند.
مجلهای خانوادگی هم عكس بزرگی از او را با عنوان بیمار +HIV موفق چاپ كرده بود. قرار گذاشتیم از او با اسم مهرداد نام ببریم. مهرداد34سال دارد، به چند هنر تسلط پیدا كرده و الان یكی از قدیمیترین اعضای باشگاه یاران مثبت محسوب میشود. او و همسرش هر دو پیش از ازدواج مبتلا به ایدز بودهاند و همین بیماری هم باعث آشناییشان شده است.
* چطور شد كه گرفتار ایدز شدی؟
سال 79 بود. توی یك پادگان در كرمانشاه خدمت میكردم. چند تا از سربازها كه با هم دوست بودیم میخواستند خالكوبی كنند. یك خالكوب خیلی ماهر هم آمده بود. برای هر كس یك نقش انداخت. من هم وسوسه شدم و خواستم طرح سر یك عقاب را روی شانهام خالكوبی كند. از یك طرف همه را خالكوبی كرد. نمیدانم سوزنش آلوده بود یا كسی از سربازها ایدز داشت ولی من از همان راه ایدز گرفتم.
* چطور متوجه شدی؟
حدود یك ماه گذشته بود كه سرما خوردم. تمام علائم شبیه سرماخوردگی بود ولی هرچه میگذشت خوب نمیشدم؛ تا 3ماه طول كشید. بدنم قوی بود و قبلا پیش نیامده بود كه سرما خوردگیام آنقدر طول بكشد. دكترها هم چیزی نمیدانستند. كمكم شك كردم كه شاید بیماری خاصی گرفته باشم. وقتی كه برای مرخصی آمده بودم رفتم مركز انتقال خون و آزمایش دادم. روزی كه رفتم نتیجه را بگیرم مادرم هم آمده بود. برگه را دادند و دیدم جلوی HIV علامت مثبت خورده است.
* خانوادهات از تو حمایت میكردند؟
اگر بیمار مبتلا به ایدز از طرف خانواده خود طرد شود نمیتواند در مقابل مشكلات اجتماعی مقاومت كند. خانوادهام وقتی فهمیدند بیمار شدهام به دنبال درمان و كمك كردن بودند.
* خودت درباره ایدز چه فكری میكردی؟ اطلاعی از این بیماری داشتی؟
به خاطر تبلیغات نادرستی كه دیده بودم فكر میكردم زیاد زنده نمیمانم. خانوادهام هم چیزی از روشهای انتقال بیماری نمیدانستند. به چند دكتر مراجعه كردیم و بعد هم رفتیم مركز بهداشت غرب تهران؛ آنجا بود كه واقعیت بیماران +HIV را دیدم. كسانی بودند. كه 6سال، 10سال یا 12سال با ایدز زندگی كرده بودند میگفتند میشود 20سال با این بیماری زندگی كرد. برای من كه پیش خودم خیال میكردم حداكثر یك ماه زنده میمانم خیلی امیدوار كننده بود.
* خیلی از مردم، برخوردهای بدی با كسی دارند كه بیماریاش را اعلام كند. حتما تو هم با این برخوردها مواجه شدهای؟
بله. یك بار برای كار اداری پیش یك مدیر بلندپایه رفته بودم؛ كیف دستیام را روی میزش گذاشته بودم و داشتم مدارك را نشان میدادم. به محض اینكه فهمید ایدز دارم گفت كیفت را بردار و عقب بایست؛ یا اینكه در همین بیمارستان با یكی از مراجعان صحبت میكردم. مثل دو تا آدم عادی ایستاده بودیم و درباره بخشهای مختلف حرف میزدیم كه صحبت به مركز تحقیقات ایدز رسید. گفت میگویند اینجا چند نفر هستند كه ایدز دارند. وقتی گفتم كه خودم هم مبتلا هستم عقب عقب رفت و گفت نمیخواهم نفست به من بخورد. از این قبیل اتفاقات برای ما میافتد.
* بدترین برخوردی كه دیدهای چه بوده است؟
پیش یك دكتر متخصص رفته بودم. مشكل تنفسی داشتم. داشت معاینه میكرد و با گوشی به صدای نفس كشیدنم گوش میداد. فكر كردم پزشك باید از وضعیت بیمارش اطلاع درستی داشته باشد. گفتم كه ایدز دارم. وحشت كرد و داد زد كه شماها برای چی دنبال درمان هستید؟ شما كه جامعه را آلوده میكنید همان كه بمیرید بهتر است.
* چه كار كردی؟
چه كاری میتوانستم بكنم؟ از اتاقش آمدم بیرون. آنقدر سر و صدا راه انداخت كه همه فهمیدند.
* الان اگر پیش دكتر دیگری بروی بازهم میگویی كه ایدز داری؟
بله، باز هم بیماری خودم را اعلام میكنم. واكنش غلط مردم نباید مانع رفتار درست ما باشد.
*زندگی خودت بعد از بیماری چه تغییری كرد؟
مهمترین تاثیری كه ایدز روی زندگی من گذاشت این بود كه قدر لحظههایی را كه میگذرد بیشتر میدانم. قبلا چیزهایی از موسیقی میدانستم ولی بعد از بیماری در دورههای عالی موسیقی شركت كردم و الان نواختن حرفهای تار، سه تار و گیتار را یاد گرفتهام. خطاطی، طراحی، نقاشی، منبت كاری، معرق و هنرهایی را كه به آنها علاقه داشتم به طور جدی دنبال كردم. هنر هم باعث شد كه زندگی بهتری داشته باشم. به عنوان آموزشگر به مدارس ابتدایی، راهنمایی، دبیرستان و حتی مراكز دانشگاهی میروم. بیماریام را اعلام میكنم و تلاش میكنم سطح آگاهی جوانها را بیشتر كنم .
* از همدورهایهای سربازی كه با هم خالكوبی كردهاید خبری داری؟
نه، اصلا نمیدانم از آن جمع چند نفر آلوده بودند یا آلوده شدند یا الان در چه وضعیتی هستند.
جایی برای مثبتها
زمانی كه نام ایدز تازه در ایران شنیده میشد این بیماری را مخصوص جوامع غربی و نشانهای از انحراف اخلاقی و جنسی معرفی میكردند. شاید آن زمان كسی فكر نمیكرد كه ایدز روزی به ایران هم خواهد رسید و انگ اتهام اخلاقی برای این بیماران كنترل آن را مشكلتر خواهد كرد. باشگاه یاران مثبت سازمانی مردمنهاد است كه در حوزه كمكرسانی به بیماران + HIV و آموزش شهروندان فعالیت میكند.
فرنگیس فروزش یكی از اعضای این باشگاه میگوید: «اتهام اخلاقی باعث چند برابر شدن مشكلات روحی بیماران میشود، الگوی اصلی انتقال ایدز در كشور ما اعتیاد تزریقی است و بیشتر مبتلایان براثر استفاده از سرنگ مشترك به ایدز دچار میشوند و این اتفاق در زندانها و محل تجمع افراد كارتنخواب بیشتر تكرار میشود. یكی از روشهای كنترل بیماری توزیع سرنگ است، اما در جاییكه بعضاً حتی وجود اعتیاد تزریقی هم پذیرفته نمیشود چطور میتوان از این روش استفاده كرد.»
فروزش میگوید: «بیشتر مشكلات بیماران+ HIV ناشی از نا آگاهی عمومی جامعه است. میدانید كه بیماری ایدز در معاشرتهای روزمره انتقال پیدا نمیكند. و بیمار+ HIV میتواند در یك محیط كاری مشغول به حرفهای باشد، اما اغلب مردم از نزدیك شدن به چنین بیماری وحشت دارند. بدترین مواردی كه داشتیم كودكان + HIV بودند كه از مدارس اخراج شدند.» بنابه محاسبات بینالمللی در ایران بین 70 تا 80 هزار مبتلا به ایدز وجود دارد كه مشخصات18 هزار نفر از آنها در دستگاههای درمانی ثبتشده است. باشگاه یاران مثبت كه از سال 85 كار خود را آغاز كرده است تاكنون موفق به جذب 200 بیمار شده كه تنها 20 نفر از آنها زن هستند.
كسانی كه تصور میكنند لمسكردن یا نفس بیمار مبتلا به ایدز باعث انتقال بیماری میشود شاید ندانند كه در كشور ما خانوادههایی وجود دارند كه در آنها یكی از اعضای خانواده مبتلا به ایدز است و تا بهحال هیچكس دیگری از او ویروس HIV را نگرفته است؛ حتی زن و شوهرهایی كه با وجود ابتلای یكی از آنها به ایدز همچنان به زندگی خود ادامه میدهند. شماره تلفنهای 66593030 و 66581517 در باشگاه یاران مثبت پاسخگوی شهروندان تهرانی درباره این بیماری خواهد بود.
توصیه هایی طلایی به مبتلایان به ایدز در خصوص سرماخوردگی
در مورد افراد مبتلا به ایدز ، پیشگیری از ابتلا به عفونت های ویروسی مثل سرماخوردگی بسیار حیاتی است.بعلاوه عوارض یک سرماخوردگی مثل ذات الریه می تواند وضعیت سیستم ایمنی بدن را کاملا تخریب کند.به همین منظور لازم است که افراد مبتلا به ایدز نکات لازم و ضروری را راجع به پیشگیری از سرماخوردگی رعایت کنند.
چرا ابتلا به سرماخوردگی برای مبتلایان به ایدز مشکلی جدی می باشد؟
ویروس HIV که عامل ابتلا به ایدز می باشد، باعث از بین رفتن سلولهای موثر در کنترل سیستم ایمنی بدن می شوند و به همین دلیل مبارزه با عفونت های مثل ویروس سرماخوردگی بسیار سخت می شود. به همین ترتیب امکان توسعه سرماخوردگی و تبدیل آن به ذات الریه در افراد مبتلا به ایدز بالا می رود.مطالعات نشان می دهد که میزان بستری شدن مبتلایان به ایدز در اثر مشکلات ریوی و قلبی به خصوص در فصل شیوع سرماخوردگی قابل مقایسه با سایر فصول سال نمی باشد.
روش پیشگیری از سرماخوردگی
ممکن است که پیشگیری از ابتلا به سرماخوردگی سخت باشد، اما کاهش احتمال ابتلا امکان پذیر است.بهترین روش مقابله با سرماخوردگی در مورد افراد مبتلا به ایدز دریافت واکسن آنفولانزا می باشد. واکسینه شدن این افراد به خصوص به دلیل تماس با سایرین که مبتلا به سرما خوردگی هستند لازم و ضروری است.همچنین پیشنهاد می شود که مبتلایان به ایدز واکسنی که حاوی ویروس غیرفعال (کشته شده) می باشد را دریافت کنند. نوعی دیگر از واکسن آنفولانزا به نام flumist وجود دارد که حاوی ویروس ضعیف شده آنفولانزا می باشد و تنها برای افراد سالم 2 تا 49 سال استفاده می شود. با این حال هر دو نوع واکسن باعث تولید آنتی بادی علیه ویروس می شود.
بهترین زمان برای دریافت واکسن
واکسن آنفولانزا 2 هفته بعد از دریافت در بدن فعال می شود.به همین دلیل متخصصان پیشنهاد می کنند که به محض شروع فصل پاییز این واکسن دریافت شود.
آیا افراد مبتلا به ایدز ، هر سال باید واکسن آنفولانزا دریافت کنند؟
بله. ویروس سرماخوردگی هر سال تغییر می کند. بنابر این واکسنی که امسال دریافت می کنید، ممکن است سال دیگر به طور موثر علیه ویروس های جدید عمل نکند. دریافت واکسن در هر سال باعث ارتقا ایمنی و پیشگیری می شود.
آیا مبتلا یان به ایدز باید واکسن ذات الریه نیز دریافت کنند؟
ذات الریه اصطلاحی است که برای هر نوع عفونت ریه استفاده می شود. در حالی که واکسن ذات الریه تنها علیه یک نوع خاص از عفونت ریه عمل می کند. با این حال توصیه می شود که افرادی که در معرض خطر ابتلا به ذات الریه هستند، این واکسن را دریافت کنند.اصولا یک دز این دارو کافی است، اما پزشک ممکن است پیشنهاد دریافت واکسن دوم ذات الریه را نیز بدهد.
آیا رعایت بهداشت صحیح در مورد افراد مبتلا به ایدز باعث پیشگیری از سرما خوردگی می شود؟
بدلیل اینکه افراد مبتلا به ایدز ، بیشتر مستعد ابتلا به عفونت های باکتریایی و ویروسی هستند، رعایت بهداشت صحیح از جانب آنها و به خصوص اطرفیانشان لازم است. این افراد باید در هنگام سرفه جلوی دهان خود را با دستمال بگیرند. مرتب دست های خود را شست و شو دهند. و از تماس دست با چشم ها اجتناب کنند.بعلاوه اجتناب از اماکن پر ازدحام در فصل سرما لازم است.حفظ سیستم ایمنی سالم با استراحت کافی، رعایت رژیم غذایی مناسب، ورزش و اجتناب از استرس مفید است. همچنین عدم مصرف دخانیات و سایر آلاینده های هوا مفید است.
بدلیل طبیعت خاص ویروس HIV ، ابتلا به هر نوع مریضی باید جدی تلقی شود.زیرا ممکن است سرماخوردگی ساده به ذات الریه تبدیل شود و فرد مبتلا به ایدز را بکشد.لذا به محض مشاهده علائم سرماخوردگی سریعا به پزشک اطلاع دهید.علائمی نظیر:
1. تب
2. درد شدید مفاصل و ماهیچه ها و اطراف چشم
3. ضعف عمومی
4. ظاهر بیمار مثل گرمی، پوست ملتهب و قرمز و چشمان آبکی
5. سردرد
6. سرفه خشک
7. گلو درد و ترشحات آبکی بینی
